Kan ik ook ander meel gebruiken?
Absoluut, maar je kunt ze niet zomaar door elkaar vervangen. Zoek een recept waarin de meelsoorten worden verwerkt dat afgestemd is op jouw broodbakwens.
Met dit recept laat ik je stap voor stap zien hoe je zelf een zuurdesembrood bakt. Zelfgemaakt zuurdesembrood smaakt immers het lekkerst en is ook nog een heel leuk om te maken.
In december daagde Baktotaal mij al uit om zelf stroopwafels te maken en ook nu gaven ze mij een klein duwtje in de rug en stuurden een pakket met alle benodigdheden voor het maken van zuurdesembrood.
Ik heb inmiddels al vele zuurdesembroden gebakken en ben ontzettend tevreden met het resultaat. Hoogste tijd om dit recept met jullie te delen.
Voordat je kunt beginnen met dit brood, heb je een actieve zuurdesemstarter nodig. Als je die nog niet hebt, kun je die maken met mijn tips en recept voor het maken van je eigen zuurdesemstarter.
Voor dit recept maak je eerst een desem door een deel van je actieve starter te voeden met meel en water. Je wil liever niet je gehele starter op maken, dus het is slim om meer te maken dan je voor één brood nodig hebt.
Dan hoef je de volgende keer niet helemaal opnieuw te beginnen.
BAKTIP: Heb je na het lezen van dit artikel een vraag over het maken van een zuurdesembrood? Lees dan mijn artikel met tips en veelgestelde vragen bij het maken van een zuurdesembrood.
Er zijn veel verschillende manieren waarop je een zuurdesembrood kunt maken. Dat begint al bij hoe je het deeg gaat mengen, maar ook hoe je het kneedt, vormt en laat rijzen.
Mijn recept is voortgekomen uit de vele uiteenlopende recepten die ik online en in boeken gelezen heb. Na veel oefening ben ik tot mijn eigen favoriete handelingen gekomen.
Ik ben voor een relatief makkelijke methode gegaan, met weinig poespas. Ik meng expres geen extra vet, suiker of zaden door het deeg en wil jullie vooral laten zien hoe makkelijk én lekker het maken van een zuurdesembrood is.
Waarschijnlijk zul je een aantal bakpogingen nodig hebben totdat je de smaak helemaal te pakken hebt, maar zo werkt dat nu eenmaal met brood bakken. Mijn eerste zuurdesembrood was niet zo mooi en luchtig als het exemplaar op de foto. Maak je geen zorgen als je eerste exemplaar niet perfect is.
Maak eerst een paar keer dit basisrecept en als je dat onder de knie hebt kun je smaken gaan toevoegen.
BAKTIP! Het snijden van het zuurdesembrood kan natuurlijk met een gekarteld broodmes. Als je het jezelf helemaal makkelijk wilt maken, dan gebruik je net zoals ik dit elektrische mes om het brood mee aan te snijden als het afgekoeld is.
Het deeg laat je rijzen in een rijsmandje, let er wel op dat je het juist formaat in huis haalt. Het mandje dat ik gebruikte was eigenlijk voor een groter rond brood bedoeld, maar in onderstaand lijstje heb ik het juiste formaat voor je gelinkt.
Als je gaat werken met grotere hoeveelheden deeg, voor meerdere broden, dan is een deegschraper ook erg handig. Maar voor dit recept is dat niet nodig.
Als het brood gerezen is, breng je een (decoratieve) snede in de bovenkant aan en dit gaat het meest prettig met een vlijmscherp broodmesje.
Voor de eerste keren zou ik voor één simpele snede over de lengte gaan, maar als je het goed in de vingers hebt dan kun je voor meer decoratieve snedes gaan of een mooi ‘oor’ creëren zoals ik bij het brood op de foto heb gedaan.
In deze how to video wordt erg duidelijk visueel weergegeven hoe je dat doet.


Uiteindelijk zul je het brood afbakken, wat het meest prettig gaat in een broodbakpan of een braadpan. Het is in ieder geval belangrijk dat het een deksel heeft.
Tijdens de eerste helft van het bakken zorgt de deksel ervoor dat het deeg door de stoom flink gaat rijzen. Halverwege het bakproces gaat de deksel eraf en daardoor krijgt het brood een lekker knapperige korst en een mooie bruine kleur.
Ik gebruikte de broodbakvorm van Emile Henry. In eerste instantie gebruikte ik bakpapier, maar ik merkte later dat de onderkant van het brood nog beter wordt als ik dit weglaat.
Voor het zuurdesembrood zelf zijn de mogelijkheden eindeloos wat betreft het gebruik van verschillende meelsoorten. Gewoon (patent)bloem bevat minder eiwitten en zorgt daardoor voor een zachter resultaat.
Zelf heb ik voor dit brood Franse bloem T55 gebruikt voor de basis van het deeg. Franse tarwe bevat meer eiwitten en dit zorgt voor een stevige bite en meer volume in je zuurdesembrood. Dat vind ik erg lekker bij een zuurdesembrood.
De bloem heb ik aangevuld met volkoren speltmeel. In principe kun je dit vervangen door bloem, ander volkorenmeel of een combinatie ervan.
Het zal je vast niet onbekend zijn: brood kun je prima bewaren. Zuurdesembrood kun je het beste in een broodzak bewaren, zo blijft het blijft enkele dagen goed. Ik vind dat het tot 2-3 dagen het lekkerst blijft.
Je kunt zuurdesembrood goed invriezen, luchtdicht verpakt blijft het brood maximaal 3 maanden goed. Zo kun je na het ontdooien weer van een verse snee zuurdesembrood kunt genieten.
Ik vries mijn zuurdesembrood vaak al in sneetjes in zodat ik kan ontdooien wat ik nodig heb. Nog even in het broodrooster en het smaakt alsof het net uit de oven komt.
Absoluut, maar je kunt ze niet zomaar door elkaar vervangen. Zoek een recept waarin de meelsoorten worden verwerkt dat afgestemd is op jouw broodbakwens.
Hoogstwaarschijnlijk was je starter niet actief op het moment van het verwerken. Als het koud is in je keuken kan het ook zijn dat je meer geduld nodig hebt, een deeg rijst langzamer bij koelere temperaturen.
Als het deeg slap of plakkerig is, dan is de hydratatie niet in balans of er zijn niet de juiste ingrediënten gebruikt. Een deeg dat niet goed is gerezen kan ook slap zijn.
Het antwoord op deze vraag kan met meerdere dingen te maken hebben, o.a. met het antwoord op bovenstaande vraag. Beiden staan uitgebreid uitgelegd in mijn artikel Zuurdesembrood: tips en veelgestelde vragen.
Ja, dat kan, alleen heb je dan minder controle over de dikte van de korst. Leg het opgebolde deeg op een bakpapier op de bakplaat, of liever nog op een pizzasteen. Plaats hierbij één of meerdere bakjes met water, die stoom creëren tijdens het bakken.
Hier heb ik geen ervaring mee. Ik kan me voorstellen dat het recept hierop afgestemd moet worden.
Het maken van een zuurdesembrood kost vooral tijd, niet veel werk. De meeste tijd zit in het rusten en rijzen van het deeg. Begin daarom op tijd, of laat het deeg na het vormen een nacht in de koelkast rijzen zodat je het de volgende dag kunt bakken.
Iedere planning is anders en hangt af van jouw dagindeling. Gebruik onderstaand schema vooral als voorbeeld. Mijn bakdag ziet er meestal zo uit:
Dit is een samenwerking met Baktotaal.
Links in dit artikel kunnen affiliate links zijn. Als jij via zo’n link iets koopt, krijg ik hier een kleine commissie over. Merknamen in een recept kunnen het gevolg zijn van een betaalde samenwerking.
Hoi! Mijn starter is al zo’n 4 dagen achter elkaar verdubbeld in volume, maar blijft nog niet drijven in een bekertje water Moet ik gewoon blijven voeden, of kan de starter ook actief zijn?
Het klinkt alsof je starter actief genoeg is. De drijftest is niet 100% waterdicht.
Hi Laura! Bij mij gaat eigenlijk alles goed, maar het uiteindelijke brood heeft tegenwoordig een soort lagen. Als in, als ik het in plakken snijd, dan vallen er stukken af omdat dat deeg niet goed aan elkaar gehecht heeft. Weet jij misschien waar dat door kan komen? Groetjes, Marij
Lastig te zeggen, misschien dat het deeg te droog is geweest en/of niet goed gekneed. Ik heb dit nog nooit ervaren of gehoord dus durf niet met zekerheid te zeggen of dit het ook is.
Wat een mooie en praktische website en foto’s, Laura!
Eén vraagje, over de 1:1:1 methode (waarmee je elke dag hetzelfde desem hebt en dus elke dag klaar bent om te gaan bakken).
Is het resultaat anders dan de methode die Ineke Berentschot aanraadt? Bij haar methode (zie hieronder) voeg je dagelijks een beetje deeg en een beetje water doe en ‘groeit’ de desem dus tot het klaar is om ermee te gaan bakken.
Is jouw methode anders in de zin dat het desem zuurder is bijvoorbeeld?
Sjaak
Dag 1: Doe vier eetlepels volkorenmeel van tarwe of rogge in een glazen pot. Meng het met vijf eetlepels water. Zet het weg onder een doek.
Dag 2: Roer één keer.
Dag 3: Roer één keer.
Dag 4: Roer één keer.
Dag 5: Voeg één lepel meel plus ruim een lepel water toe. Doorroeren.
Dag 6: Voeg één lepel meel plus ruim een lepel water toe. Doorroeren.
Dag 7: Voeg één lepel meel plus ruim een lepel water toe. Doorroeren.
(enz)
Ik heb het recept wat je beschrijft zelf niet getest, dus wat daarin het verschil zou zijn kan ik je niet zeggen. Behalve dat het natuurlijk een hele andere manier is. Zelf ben ik heel tevreden met mijn recept en de resultaten daarmee!
Hoi, kan ik de Franse bloem T55 vervangen door speltbloem (050)?
Dat heb ik zelf niet getest. Het zal vast kunnen, maar ik weet niet hoe het resultaat dan wordt.
Wat als ik op dag 2 voor het maken van de starter vergeten ben hem te voeden. Kan ik op de dag 3 gewoon doorgaan? Of raad je aan opnieuw te beginnen?
Nee hoor, ik zou gewoon doorgaan.
Hey, ik ben de starter na een dag al twee dagen vergeten te voeden.
De pot met kweek was al verdubbeld en de reserve pot had schimmelvorming.
De pot met is netjes overgezet en de reservepot is vernietigd.
Hoi Laura,
Ik ben na een paar dagen over gegaan op rogge volkoren meel maar nu is mijn starter steeds wel heel stevig door dat meel, klopt dat? Toen ik ander meel gebruikte was het een veel vloeibaarder papje 🙂
Welk meel gebruikte je daarvoor? Het zou best kunnen dat het verandert bij het soort meel dat je gebruikt. Ook wordt de starter sowieso vaak wat steviger naarmate het actiever wordt.
Hoi Laura
Als je het in de koelkast zet , en je moet 1 x per week voeden hoeveel moet er dan in ?
Indien je jouw starter in de koelkast bewaart, is één voeding per week voldoende. Je laat de starter na het voeden enkele uren op temperatuur komen en daarna zet je de starter weer terug in de koelkast.
Moet het dan 50gr water 50 gram bloem 50 gram starter?
Dat klopt.
Hoi Laura,
Kan je de desem (stap 1 bij het brood bakken) ook langer dan 4 uur laten staan? Dat ik het bijv. de avond ervoor meng en de volgende ochtend doorga met het mengen met water?
Dat zou je moeten testen, dat heb ik zelf niet gedaan.
Ik ben nu 18 dagen onderweg met de starter, eerste paar dagen misschien een beetje te kous geweest, maar daarna goed op temperatuur gelet. Nu dus 2 weken verder, starter verdubbelt mooi, goede bellen, veel activiteit. Maar drijven, ho maar. Is het noodzakelijk dat ie drijft en hoe kan ik dat nog beïnvloeden? Begin mijn geduld te verliezen 😆
Nee, het is niet noodzakelijk, maar het is een test die ik fijn vindt om te gebruiken. Maar als je verder het idee hebt dat hij goed actief is, dan kun je het uiteraard proberen.
Volgens mij had ik drijvende starter op de dag van mijn bericht 😂 paar dagen later 2 broden gemaakt. Ik was tevreden over de buitenkant, het kruim was erg compact en er zaten flinke gaten in. Maar over de smaak ben ik niet ontevreden. Ik denk dat ik de stretch en fold wat beter had kunnen doen. O ja, ook het volledig oplossen van het desem in water lukte niet helemaal, er bleven stukjes in klontjes zitten. Heb het met een garde en een deense deegklopper geprobeerd.
Dus tevreden, met punten ter verbetering.
In het hoofdstuk “Zuurdesem maken” staat deze zin: ‘Je begint met een gelijke hoeveelheid meel en water (50 gram om 50 gram) en je gaat op dagelijkse basis op hetzelfde tijdstip je starter terugbrengen naar 50 gram en opnieuw voeden met 50 gram meel en 50 gram water.’
Maar wat bedoel je met “terugbrengen naar 50 gram”? Ik moet beginnen met 50 gram bloem en 50 gram water, samen dus 100 gram, maar hoe breng ik dat terug tot 50 gram?
Door er 50 gram weer uit te halen.
Deze vraag (van Robert) had ik eerder ook gesteld, de omschrijving is niet duidelijk. Je begint met 50 en 50. Dat is 100. Dan breng je het terug naar 50 door er 50 af te halen en voegt weer 50 en 50 toe.
Je hebt dan 150. Volgende dag dus 100 weghalen? Dan blijf je vervolgens 50 en 50 toevoegen en haalt steeds 100 weg. Is dit de bedoeling?
Nee, je doet iedere dag precies hetzelfde. Je mengt 50 + 50 (dus meel en water, totaal 100), brengt de pot terug tot 50 gram en voeg de nieuwe bestanddelen toe (totaal is dan inderdaad 150). De onderdelen blijven altijd 1:1:1 zoals ook in de tekst boven het recept staat beschreven.
Dag Laura,
Zit er een maximum aan de hoeveelheid meel of je gebruikt om met een desem starter de beginnen? Bijvoorbeeld, : dag 1.. 150 gr bloem en 150 water. Kan dat?
Ik denk dat het moet kunnen, maar dit durf ik niet te zeggen, dit hebben we niet getest. Toch lijkt het me beter dat je eerst je starter actief krijgt en pas op dit moment grotere hoeveelheden voeden. Anders gooi je zoveel meel weg bij de voedingen voordat je starter actief wordt.