Zuurdesembrood maken

Gepost: 31 maart 2022 Laatst bewerkt: 10 juli 2026
Zuurdesembrood maken

Met dit recept laat ik je stap voor stap zien hoe je zelf een zuurdesembrood bakt. Zelfgemaakt zuurdesembrood smaakt immers het lekkerst en is ook nog een heel leuk om te maken.

In december daagde Baktotaal mij al uit om zelf stroopwafels te maken en ook nu gaven ze mij een klein duwtje in de rug en stuurden een pakket met alle benodigdheden voor het maken van zuurdesembrood.

Ik heb inmiddels al vele zuurdesembroden gebakken en ben ontzettend tevreden met het resultaat. Hoogste tijd om dit recept met jullie te delen.

Inhoud van deze pagina

Basisrecept zuurdesembrood bakken (5)

Zelfgemaakt zuurdesembrood

Voordat je kunt beginnen met dit brood, heb je een actieve zuurdesemstarter nodig. Als je die nog niet hebt, kun je die maken met mijn tips en recept voor het maken van je eigen zuurdesemstarter.

Voor dit recept maak je eerst een desem door een deel van je actieve starter te voeden met meel en water. Je wil liever niet je gehele starter op maken, dus het is slim om meer te maken dan je voor één brood nodig hebt.

Dan hoef je de volgende keer niet helemaal opnieuw te beginnen.

BAKTIP: Heb je na het lezen van dit artikel een vraag over het maken van een zuurdesembrood? Lees dan mijn artikel met tips en veelgestelde vragen bij het maken van een zuurdesembrood.

Hoe bak je een zuurdesembrood?

Er zijn veel verschillende manieren waarop je een zuurdesembrood kunt maken. Dat begint al bij hoe je het deeg gaat mengen, maar ook hoe je het kneedt, vormt en laat rijzen.

Mijn recept is voortgekomen uit de vele uiteenlopende recepten die ik online en in boeken gelezen heb. Na veel oefening ben ik tot mijn eigen favoriete handelingen gekomen.

Begin met de basis

Ik ben voor een relatief makkelijke methode gegaan, met weinig poespas. Ik meng expres geen extra vet, suiker of zaden door het deeg en wil jullie vooral laten zien hoe makkelijk én lekker het maken van een zuurdesembrood is.

Waarschijnlijk zul je een aantal bakpogingen nodig hebben totdat je de smaak helemaal te pakken hebt, maar zo werkt dat nu eenmaal met brood bakken. Mijn eerste zuurdesembrood was niet zo mooi en luchtig als het exemplaar op de foto. Maak je geen zorgen als je eerste exemplaar niet perfect is.

Maak eerst een paar keer dit basisrecept en als je dat onder de knie hebt kun je smaken gaan toevoegen.

BAKTIP! Het snijden van het zuurdesembrood kan natuurlijk met een gekarteld broodmes. Als je het jezelf helemaal makkelijk wilt maken, dan gebruik je net zoals ik dit elektrische mes om het brood mee aan te snijden als het afgekoeld is.

Basisrecept zuurdesembrood bakken (5)

Welk rijsmandje moet ik gebruiken?

Het deeg laat je rijzen in een rijsmandje, let er wel op dat je het juist formaat in huis haalt. Het mandje dat ik gebruikte was eigenlijk voor een groter rond brood bedoeld, maar in onderstaand lijstje heb ik het juiste formaat voor je gelinkt.

Als je gaat werken met grotere hoeveelheden deeg, voor meerdere broden, dan is een deegschraper ook erg handig. Maar voor dit recept is dat niet nodig.

Hoe moet ik mijn zuurdesembrood insnijden?

Als het brood gerezen is, breng je een (decoratieve) snede in de bovenkant aan en dit gaat het meest prettig met een vlijmscherp broodmesje.

Voor de eerste keren zou ik voor één simpele snede over de lengte gaan, maar als je het goed in de vingers hebt dan kun je voor meer decoratieve snedes gaan of een mooi ‘oor’ creëren zoals ik bij het brood op de foto heb gedaan.

In deze how to video wordt erg duidelijk visueel weergegeven hoe je dat doet.

Basisrecept zuurdesembrood bakken

Zo maak je je eigen zuurdesemstarter én zuurdesembrood!

Zo bak je een zuurdesembrood af

Uiteindelijk zul je het brood afbakken, wat het meest prettig gaat in een broodbakpan of een braadpan. Het is in ieder geval belangrijk dat het een deksel heeft.

Tijdens de eerste helft van het bakken zorgt de deksel ervoor dat het deeg door de stoom flink gaat rijzen. Halverwege het bakproces gaat de deksel eraf en daardoor krijgt het brood een lekker knapperige korst en een mooie bruine kleur.

Ik gebruikte de broodbakvorm van Emile Henry. In eerste instantie gebruikte ik bakpapier, maar ik merkte later dat de onderkant van het brood nog beter wordt als ik dit weglaat.

ZO BAK JE EEN ZUURDESEMBROOD AF

Welke soort bloem of meel gebruik je voor zuurdesembrood?

Voor het zuurdesembrood zelf zijn de mogelijkheden eindeloos wat betreft het gebruik van verschillende meelsoorten. Gewoon (patent)bloem bevat minder eiwitten en zorgt daardoor voor een zachter resultaat.

Zelf heb ik voor dit brood Franse bloem T55 gebruikt voor de basis van het deeg. Franse tarwe bevat meer eiwitten en dit zorgt voor een stevige bite en meer volume in je zuurdesembrood. Dat vind ik erg lekker bij een zuurdesembrood.

De bloem heb ik aangevuld met volkoren speltmeel. In principe kun je dit vervangen door bloem, ander volkorenmeel of een combinatie ervan.

WELKE SOORT BLOEM OF MEEL GEBRUIK JE VOOR ZUURDESEMBROOD?

Zuurdesembrood bewaren

Het zal je vast niet onbekend zijn: brood kun je prima bewaren. Zuurdesembrood kun je het beste in een broodzak bewaren, zo blijft het blijft enkele dagen goed. Ik vind dat het tot 2-3 dagen het lekkerst blijft.

Kun je een zuurdesembrood invriezen?

Je kunt zuurdesembrood goed invriezen, luchtdicht verpakt blijft het brood maximaal 3 maanden goed. Zo kun je na het ontdooien weer van een verse snee zuurdesembrood kunt genieten.

Ik vries mijn zuurdesembrood vaak al in sneetjes in zodat ik kan ontdooien wat ik nodig heb. Nog even in het broodrooster en het smaakt alsof het net uit de oven komt.

Veelgestelde vragen over zuurdesembrood

Kan ik ook ander meel gebruiken?

Absoluut, maar je kunt ze niet zomaar door elkaar vervangen. Zoek een recept waarin de meelsoorten worden verwerkt dat afgestemd is op jouw broodbakwens.

Waarom rijst mijn zuurdesemdeeg niet?

Hoogstwaarschijnlijk was je starter niet actief op het moment van het verwerken. Als het koud is in je keuken kan het ook zijn dat je meer geduld nodig hebt, een deeg rijst langzamer bij koelere temperaturen.

Waarom is mijn deeg slap of plakkerig?

Als het deeg slap of plakkerig is, dan is de hydratatie niet in balans of er zijn niet de juiste ingrediënten gebruikt. Een deeg dat niet goed is gerezen kan ook slap zijn.

Waarom is mijn zuurdesembrood niet luchtig geworden?

Het antwoord op deze vraag kan met meerdere dingen te maken hebben, o.a. met het antwoord op bovenstaande vraag. Beiden staan uitgebreid uitgelegd in mijn artikel Zuurdesembrood: tips en veelgestelde vragen.

Kan zuurdesem ook zonder pan gebakken worden?

Ja, dat kan, alleen heb je dan minder controle over de dikte van de korst. Leg het opgebolde deeg op een bakpapier op de bakplaat, of liever nog op een pizzasteen. Plaats hierbij één of meerdere bakjes met water, die stoom creëren tijdens het bakken.

Kan zuurdesem in een broodbakmachine gebakken worden?

Hier heb ik geen ervaring mee. Ik kan me voorstellen dat het recept hierop afgestemd moet worden.

Houd rekening met de planning

Het maken van een zuurdesembrood kost vooral tijd, niet veel werk. De meeste tijd zit in het rusten en rijzen van het deeg. Begin daarom op tijd, of laat het deeg na het vormen een nacht in de koelkast rijzen zodat je het de volgende dag kunt bakken.

Iedere planning is anders en hangt af van jouw dagindeling. Gebruik onderstaand schema vooral als voorbeeld. Mijn bakdag ziet er meestal zo uit:

  • Ochtend: desem maken.
  • Middag: deeg mengen en stretch & folds.
  • Avond: deeg vormen en de laatste rijs (of een nacht in de koelkast).
  • Volgende ochtend: brood bakken.

Zo maak je je eigen zuurdesemstarter én zuurdesembrood!

Opslaan
Recept afdrukken

4.73 van 36 stemmen

Basisrecept zuurdesembrood

Dit is een echt basisrecept voor zuurdesembrood, niet al teveel poespas, maar wel ontzettend lekker.
Porties: 1 brood

Ingrediënten

Desem

  • 25 gram actieve zuurdesemstarter
  • 25 gram bloem ik gebruik Franse bloem T55 of T65
  • 25 gram volkoren speltmeel
  • 50 gram water lauwwarm (rond de 25 graden)

Deeg

  • 350 gram bloem T55 of T65
  • 150 gram volkoren speltmeel
  • 365 gram water
  • 125 gram desem
  • 10 gram zout
  • Olie voor de kom invetten

Instructies

Bereiding

  • Alle voorbereidingen inclusief het rusten en rijzen tussendoor duren ongeveer 10 uur. Daarna ga je het brood pas afbakken. Houd hier rekening mee bij het tijdstip waarop je begint met onderstaand recept. Als ik geen tijd meer had om het brood na de laatste rijs af te bakken, dan heb ik het met rijsmandje en al in de koelkast gezet en de volgende dag afgebakken. Dit werkte voor mij goed, lees hier meer over het laten rijzen van brooddeeg in de koelkast.

Desem

  • Meng 25 gram van je actieve zuurdesemstarter, bloem, volkorenmeel en het water met een spatel door elkaar in een kom. Dek de kom af en laat 4 uur staan bij kamertemperatuur, daarna is je desem klaar om mee te bakken.

Zuurdesembrood deeg

  • Neem een schone kom en meng hierin 275 ml van het water met je desem. Los alle desem erin op.
  • Voeg bloem en volkorenmeel toe en kneed alles met knijpende bewegingen door elkaar tot al het water opgenomen is.
  • Voeg nu nog 50 ml water geleidelijk toe, maar neem hier de tijd voor. In 5-10 minuten kneed je dit er op dezelfde manier doorheen: knijpend, maar zonder dat je het deeg laat scheuren.
  • Is al het water geabsorbeerd? Dan laat je het 15-20 minuten rusten, zodat de fermentatie z’n werk kan doen en de glutenstrengen kunnen gaan vormen.
  • Hierna voeg je het zout toe met de helft van het overgebleven water (20 ml) toe, kneed ongeveer 5 minuten door tot het deeg vrij glad aanvoelt en al het water heeft opgenomen. Herhaal nogmaals met de resterende 20 ml water.
  • Vet een kom in met de olie en leg het deeg hierin. Dek het af en laat 30 minuten rusten bij kamertemperatuur.
  • Pak de kom er weer bij en laat het deeg in de kom zitten. Maak je handen nat en pak het deeg steeds vanaf een andere kant op waarna je het over het deeg zelf heen naar het midden vouwt. Herhaal dit vanaf alle kanten en let op dat het deeg niet scheurt. Dek vervolgens weer af en laat opnieuw 30 minuten rusten bij kamertemperatuur. Dit wordt ook wel de ‘stretch & fold’ techniek genoemd. Deze techniek helpt om het deeg sterker te maken zonder intensief te kneden.
  • Herhaal het bovenstaande proces. Dek hierna opnieuw af en laat 4 uur rusten en rijzen bij kamertemperatuur.
  • Je gaat het deeg nu vormen tot een grote bol, voor een mooi rond brood. Bestuif je werkblad met bloem en leg het deeg erop. Klop erop tot het plat is. Verwarm ondertussen de oven voor op 250 °C (boven- en onderwarmte) en zet de broodbakpan in de oven. Deze heeft zeker 30 minuten nodig om op dezelfde temperatuur te komen als de oven.
  • Terug naar je deeg. Neem twee hoeken die tegenover elkaar liggen en vouw ze naar het midden. Doe hetzelfde met de andere twee hoeken en blijf dit herhalen totdat er geen hoeken meer zijn, maar een ronde bol deeg. Draai het deeg om en gebruik je handpalmen om in een zachtjes ronddraaiende beweging het deeg net iets strakker te laten aanspannen, maar let op dat het deeg niet scheurt.
  • Leg het deeg in een rijsmandje en laat minimaal 30 minuten rusten.
  • Haal je brood uit het rijsmandje, borstel eventueel een teveel aan bloem eraf en breng een snede aan in de lengte (zeker 0,5 cm diep).
  • Gebruik goede ovenwanten en haal de broodbakpan uit de oven, strooi er wat bloem op, leg het deeg erin, doe de deksel erop en zet zo snel mogelijk weer terug in de voorverwarmde oven. Doordat je pan al heet is zal je brood extra snel rijzen. Na 25 minuten haal je de deksel van de pan, laat je brood nu nog 20 minuten in de oven doorbakken.
  • Haal de pan uit de oven en laat het brood een uur afkoelen, daarna (of als het brood volledig is afgekoeld) is het tijd om het brood aan te snijden.
Bewaren

Zuurdesembrood kun je het beste in een broodzak bewaren, zo blijft het 2-3 dagen goed. Je kunt zuurdesembrood het ook goed invriezen waardoor je na het ontdooien weer van een verse snee zuurdesembrood kunt genieten.

 

Dit is een samenwerking met Baktotaal.

Links in dit artikel kunnen affiliate links zijn. Als jij via zo’n link iets koopt, krijg ik hier een kleine commissie over. Merknamen in een recept kunnen het gevolg zijn van een betaalde samenwerking.

245 reacties

  1. Floor schreef:

    Hoi Laura,

    Kun je de starter gelijk verwerken als hij in de koelkast staat, of moet deze eerst op kamertemperatuur komen?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Nee, de starter moet weer actief worden gemaakt voor gebruik (in de koelkast hou je de starter enkel in leven). Zie deze alinea: Wanneer is mijn starter actief en klaar om te gebruiken? Dit geldt vanaf/na dag 5: als je starter binnen 8 uur na de laatste keer voeden is verdubbeld in hoeveelheid, dan is je starter actief. Dit zie je doordat je een elastiek om de pot plaatst, zodat je de activiteit in de gaten kunt houden. En dan volgt er nog een kleine test om het echt zeker te weten: neem een glas of kommetje met water en doe hier een klein beetje van de starter in. Blijft het drijven? Dan is het zo klaar als een klontje, je starter is gereed voor om mee te bakken! Sommigen zeggen dat de drijftest niet nodig is, maar dat je het ook kunt ‘proeven’: je starter moet op een prettige manier zurig smaken en mag niet prikken op de tong.

  2. Wilco Aalbers schreef:

    Hij is écht geniaal, wat een fantastisch brood! Met veel geduld, liefde en secuur werken had ik een perfect brood. Oprecht nog nooit zo’n lekker brood geproefd! Enorm bedankt!!

  3. Rikke schreef:

    Hi!

    Fijne uitleg! Hij staat in de oven maar ben opeens niet heel optimistisch:) Alles leek goed te gaan maar de lange rijs voor het afbakken in de koelkast gedaan. Vanochtend eruit gehaald en toen wist ik niet meer wat te doen. Er even uitlaten? Of dan nog een narijs? Of direct de oven in? Ik heb hem op kamertemperatuur laten komen maar mee niet. Wat is het goede antwoord?

    Dank!

    Groeten

    1. Laura's Bakery schreef:

      Het hangt er een beetje vanaf hoe goed het deeg gerezen is in de koelkast. Als de koelkast koud staat kan het zijn dat de rijs op een bepaald punt gestopt is en het brood nog even door moet rijzen als het eruit komt. Maar het kan ook zijn dat je het direct kan afbakken.
      Meer uitleg en tips: https://www.laurasbakery.nl/brooddeeg-laten-rijzen-in-de-koelkast/

  4. Suzanne schreef:

    Hey, hoe lang bij je ongeveer bezig met de “stretch & fold” is dit maar een paar keer of herhaal je dit een aantal minuten achter elkaar?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Dit is één handeling, je pakt het deeg rondom van alle kanten en vouwt dit naar het midden. Na dit ‘rondje’ ben je klaar.

  5. Els schreef:

    Hallo Laura
    Wat is de beste plek om de starter weg te zetten en heb je tips wat de temperatuur betreft? Het is te koud in huis .

    1. Laura's Bakery schreef:

      k zet het meestal gewoon in de keuken op het aanrecht of op een plank, maar als het te koud is in huis wil je een wat warmere plek zoeken. Misschien iets meer in de buurt van een kachel (niet te dichtbij) of ergens in de woonkamer.

  6. Tessa schreef:

    Hoi Laura,

    Ik heb een zuurdesem starter gemaakt met volkoren tarwemeel die inmiddels flink leeft! Eigenlijk te veel, want hij is onaangenaam zuur. Ik heb de starter nu in een nieuw potje in de koelkast geparkeerd en een eetlepel van die starter toegevoegd aan een 100 g tarwemeel en water. Ik hoop dat de nieuwe wat minder zuur wordt!

    Valt de oude starter nog te redden? Als ik het goed begrijp betekent té zuur dat hij niet genoeg gevoed is, maar als ik er nu 2x per dag voeding bij doe in plaats van 1x hoop ik uiteindelijk wel een aangename geur te krijgen. Ik ben benieuwd naar je advies 😊

    1. Laura's Bakery schreef:

      In een warme omgeving wordt een starter sneller actief en heeft hierdoor vaker voeding nodig (en gaat dan onaangenaam zurig ruiken). Wat je het beste kunt doen:
      – Elke 12 uur voeden tot de geur weer prettig is
      – Goed doorroeren en deksel niet te stevig erop, zodat er zuurstof bij kan komen
      Lees voor meer tips: https://www.laurasbakery.nl/zuurdesemstarter-tips-en-veelgestelde-vragen

  7. Machiel schreef:

    Hoi Laura, ben net bij dag 2 van de desemstarter. Nu schrijf je dat je begint met 50gr meel en 50gr water, in totaal heb je dan dus 100gr. Op dag 2 gooi je de helft weg en voeg je 50gr meel en 50gr water toe. Dan heb je dus 150gr in totaal. Dan dag 3 gooi je de helft weg (75gr) en houd je dus 75gr over. Om de verhouding van 1:1:1 te behouden zou ik dan dus 75gr meel en 75gr water moeten toevoegen. Maar dan wordt het elke dag meer, dat lijkt me niet de bedoeling. Klopt het dat ik vanaf dag 3 steeds 50gr van de starter behoud en de rest weggooi? Zodat de starter steeds 150gr in totaal blijft?
    Alvast bedankt.

    1. Laura's Bakery schreef:

      Heb je misschien alleen de tekst gelezen en niet het recept? Als je deze stappen volgt moet het goed gaan, het recept is al vaak gemaakt en gevolgd op deze manier. Hopelijk lukt het zo voor je!

  8. Steffi schreef:

    Hey Laura, ik heb op basis van je recept al 2 keer een lekker brood gebakken! Bedankt dus om je recept te delen! 🙂 Voor Pasen zou ik graag een chocolade versie maken. Zou ik dat ook op basis van dit recept kunnen doen? Zo ja, wanneer voeg ik dan best de chocolade stukjes toe? En ook cacaopoeder? Alvast bedankt!

    1. Laura's Bakery schreef:

      Wat leuk om te horen! Dat durf ik je eigenlijk niet te zeggen, want dat heb ik zelf niet getest. Maar je zou het natuurlijk kunnen proberen!

  9. Joop schreef:

    Ik heb dezelfde vraag als Machiel. In het basisrecept staat bij dag 2 dat je 50 en 50 toevoegt nadat je hoeveelheid terug hebt gebracht naar 50 (dus helft). Bij dag 3 staat herhaal dag 2. Haal je dan weer de helft weg of ga je weer terug naar 50?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Je herhaalt precies dag 2, dus je gaat iedere keer weer terug naar 50 gram.

  10. Anita Assink schreef:

    Hallo Laura,
    Kun je de desem ook gebruiken in een broodbakmachine? Ik gebruik daar nu desempoeder voor en dat gaat prima. Maar het lijkt mij mooi om met een eigen desem te werken.

    1. Laura's Bakery schreef:

      Daar heb ik zelf geen ervaring mee, maar kun je uiteraard proberen. Ik ben benieuwd!

  11. Remco Roos schreef:

    Ik ben nu voor de tweede keer begonnen. Maar krijg steeds na een paar dagen schimmel op de starter. Enig idee wat ik moet doen? Opnieuw beginnen? Ik gebruik roggemeel.

    1. Laura's Bakery schreef:

      Dat is gek. Ik vermoed dat er dan toch iets van extern vuil in de pot zit.

  12. Iris schreef:

    Kan je ook alleen volkoren gebruiken ipv bloem en volkoren voor het maken van je brood? Zodat het 100% volkoren wordt?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Nee, in dit recept kan dat niet zomaar door elkaar vervangen worden.

  13. Selma Broeder schreef:

    Hi Laura,
    Ik begreep uit het recept dat je elke dag 50gr eruit moet halen, maar ik moet dus de starter elke keer terugbrengen naar 50gr? En de rest dus echt weggooien?
    Ik heb nu telkens 50gr eruit gehaald, zucht!
    Groetjes, Selma

    1. Laura's Bakery schreef:

      Dat klopt inderdaad, zo staat het voor zover ik zie ook in het recept. Waar ontstaat de verwarring?

  14. Joop schreef:

    Deze verwarring is al door meer mensen gemeld. Rekenvoorbeeld: na 1e dag heb je 100 gram. Helft weg (= 50) en weer 50 + 50 erbij. Dan heb je 150 totaal. Volgende dag: terug naar 50 , dus 100 weggooien of de helft (75) weggooien. Tekst recept is daarin dubbelzinnig

  15. Henny de Graaf schreef:

    Beste Laura, mag je het deeg ook kneden in de keukenmachine, met een dreeghaak?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Dat kun je uiteraard proberen, voor mij werkte deze methode het beste.

4.73 from 36 votes (20 ratings without comment)

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Beoordeel dit recept