Spritsen

Ja hoor, we gaan gewoon lekker door met het volgende koekje van onze Nederlandse koekjes week: spritsen. We naderen helaas alweer het einde van de week, maar dat mag de pret niet drukken want jullie kunnen nog erg vaak aan de slag met de lekkere recepten die online zijn gekomen.

Zo bak je de beste spritsen

Tijdens deze koekjesweek moest ik regelmatig denken aan Heel Holland Bakt, omdat zij ieder seizoen een typisch Nederlandse baksel als technische opdracht erbij hebben zitten. Ook spritsen hebben de revue gepasseerd.

Wat spritskoekjes onder andere bijzonder maakt is dat je ze met een spuitzak op je (met bakpapier beklede) bakplaat moet spuiten. Het stond mij van Heel Holland Bakt een paar jaar geleden nog bij dat het spuiten van deze koekjes een hele opgave kan zijn.

Nu ik daarop voorbereid was zul je denken dat ik daar dan ook rekening mee hield. De eerste keer dat ik met spritsen aan de slag ging was ik echter mevrouw ongeduld en besloot niet te wachten tot mijn boter op kamertemperatuur was. Geloof me als ik zeg dat ik alsnóg heb moeten wachten, want met koude boter kun je simpelweg geen spritsen spuiten.

BAKTIP: Om de typische banen van de sprits te krijgen, gebruik je een spuitzak en spuitmondje (bijvoorbeeld 1M).

Gelukkig kunnen jullie leren van mijn lessen en ga ik je hieronder al mijn tips geven om de beste spritsen te bakken en leg uit wat een wrijfdeeg is.

Meer spritsen recepten

• Utrechtse spritsen (chocolade spritsen)
• Speculaas spritsen
  
• Sinaasappel spritsen

Wat is een wrijfdeeg?

Een recept voor spritsen hoort te worden gemaakt met een wrijfdeeg. Een wrijfdeeg wordt van origine met de hand op het werkblad gemaakt. Dat betekent dat je de boter en suiker net zo lang door elkaar wrijft met de hand, tot het geheel heel romig en wit is geworden. Daarna worden ook de andere ingrediënten er met de hand doorheen gewreven.

Deze wrijvende methode heeft als gevolg dat het deeg luchtig wordt en ‘zalvig’, zoals ze dat zo mooi noemen in de bakkerswereld. De betekenis van zalven is het beste uit te leggen als je aan een crème of zalf uit de drogisterij denkt, diezelfde zachte en romige structuur moet je deeg krijgen. Als je deeg niet zalvig is, kun je het ook niet spuiten.

Tegenwoordig gebruiken bakkerijen grote mixers met vlindergardes (platte menghaken) als opzetstuk om een wrijfdeeg te creëren en dat heb ik voor dit recept ook gedaan met mijn kleinere staande mixer thuis. Je kunt dus prima spritskoekjes maken met een (staande) mixer.

Tips voor de lekkerste spritsen

• Kamertemperatuur. Zorg ervoor dat je boter zacht is. Je hoeft de boter niet te smelten, maar het moet wel echt op kamertemperatuur zijn anders kun je de spritsen uiteindelijk niet op je bakplaat spuiten.
• Zalvige boter. Mix (of wrijf) de boter lang genoeg en wees ook hierbij niet ongeduldig. De kleur van je boter-suiker mengsel moet tegen het witte aan zitten en de structuur moet zalvig aanvoelen (heel zacht en romig).
• Spuitmond. Gebruik een gekartelde spuitmond die groot genoeg is, van ongeveer een cm doorsnede. Ik gebruik graag een 1M spuitmond.
• Spuitzakken. Een spritsendeeg is stevig, dus je hebt sterke spuitzakken nodig. Het kost enige kracht om de spritsen mooi op te spuiten, maar als je het uiteinde van de spuitzak tijdens het spuiten steeds aandraait dan hoef je minder kracht te zetten.
• Wrijfdeeg. Als je deeg klaar is moet je het meteen gebruiken. Een wrijfdeeg kan niet bewaard worden zoals met ander koekdeeg over het algemeen wel het geval is. Als je dit doet dan gaat de luchtigheid en zalvigheid verloren.
• Grootte. Voor dit recept heb ik losse spritsen gespoten. Daarbij is het van belang dat je spritsen dezelfde grootte hebben, anders worden de spritsen niet gelijkmatig bruin en gaar. Ook zie je vaak dat spritsen zigzaggend in een lange strook over de bakplaat worden gespoten, dit kun je ook doen. Dan moet je de spritsen meteen na het bakken snijden met een (palet)mes.

Spritsen bakken met Zeeuws bloem

Net zoals bij de jodenkoeken heb ik Zeeuws bloem in de ingrediëntenlijst van het recept tussen haakjes gezet. Men raadt bij vele Nederlandse koekjes aan om Zeeuws bloem te gebruiken, dit zou ze extra bros moeten maken. Zelf heb ik beide koeken zonder Zeeuws bloem gemaakt en was ik zeer tevreden over het resultaat. Ik laat de keuze dus aan jou of je met gewoon bloem of met Zeeuws bloem aan de slag gaat.