Utrechtse spritsen (chocolade spritsen)

Gepost: 13 januari 2023 Laatst bewerkt: 18 januari 2023
Utrechtse spritsen (chocolade spritsen)
49

Je kent ze wel. Van die prachtige koekjes met een zigzagpatroon en (meestal) voor de helft gedoopt in chocolade. Dat zijn nou Utrechtse spritsen! En ik laat je zien hoe je ze bakken moet.

Zelf Utrechtse spritsen maken

Het is helemaal niet lastig om zelf Utrechtse spritsen te maken, maar er komen twee verschillende onderdelen bij kijken. Namelijk het maken van de spritsen zelf en het tempereren van chocolade. Je kunt deze koekjes daarom ook wel chocolade spritsen noemen (hoewel ze niet per se met chocolade gemaakt hoeven te worden, maar meestal is dit wel het geval).

Door chocolade te tempereren smelt je de chocolade eerst en breng je het daarna naar de juiste temperatuur voordat je de chocolade gaat verwerken. Dit zorgt ervoor dat je chocolade gaat glanzen en mooi ‘knakt’ als je het breekt.

Officieel hoor je een thermometer te gebruiken bij het tempereren van chocolade, maar ik gebruik altijd een methode om dit te omzeilen en waarbij je dus geen thermometer nodig hebt. Daarover lees je hier meer.

Chocolade spritsen recept

Chocolade spritsen maken

Bij de bereiding van spritsen ga je aan de slag met een wrijfdeeg. Dat is een specifiek koekdeeg waarbij je de suiker en boter bewerkt door middel van een wrijvende beweging op je werkblad. Je leest daar wat meer over in mijn basisrecept voor spritsen.

Maar er bestaat ook een makkelijkere 😉 manier om dit deeg te maken, namelijk met de platte menghaak (de vlindergarde) van je staande keukenmachine. Op die manier heb ik deze Utrechtse spritsen gemaakt.

Als je wrijfdeeg eenmaal klaar is, kun je een stevige spuitzak ermee vullen en ga je het koekdeeg op de met bakpapier beklede bakplaat spuiten. Om Utrechtse spritsen te maken spuit je het deeg in drie lange stroken op de bakplaat, al zigzaggend van boven naar beneden. Direct na het bakken hak je de stroken met een scherp mes in koeken van het juiste formaat.

Chocolade spritsen recept

Waar komt de naam sprits vandaan?

Als ik aan de slag ga met een typisch Nederlands bakrecept, vind ik het altijd leuk om mijn Gebakwoordenboek even te raadplegen. Daar staan regelmatig grappige weetjes in over bekende Nederlanse baksels.

Zo ook over de sprits! Ik schreef hierboven al dat een Utrechtse sprits zigziggend gespoten hoort te worden voordat de koeken worden afgebakken. Spritsen in het algemeen kunnen op verschillende manieren worden gespoten, bijvoorbeeld ook in kransen, rozetten of meer langwerpig zoals ik in mijn basisrecept deed.

Het spuiten van het koekdeeg is wat de koekjes onder andere zo typeert. Denk bijvoorbeeld maar aan de ribbels die daardoor ontstaan. Blijkbaar is dat ook waar de sprits z’n naam aan te danken heeft. René Dings schrijft in het Gebakwoordenboek dat de oorsprong van de sprits in Duitsland ligt, waar ‘spritzen’ spuiten betekent.

Tips om de beste spritsen te bakken

Kamertemperatuur

Je hoeft de boter voor het maken van spritsen niet te smelten, maar het is van belang dat het tenminste op kamertemperatuur is anders kun je de spritsen uiteindelijk niet op je bakplaat spuiten.

Zalvige boter

Je hebt wat geduld nodig maar: mix (of wrijf) de boter lang genoeg. De kleur van je boter-suiker mengsel moet tegen het witte aan zitten en de structuur moet zalvig aanvoelen, heel zacht en heel romig. Pas dan kun je het goed genoeg verwerken en opspuiten.

Spuitmond

Ik gebruik graag een 1M spuitmond. Gebruik in ieder geval een spuitmond die groot genoeg is, met een breedte van een cm.

Stevige spuitzakken

Een spritsendeeg is erg stevig om te verwerken, dus je hebt sterke spuitzakken nodig. Het kost kracht om de spritsen goed op te spuiten. Een goede tip is om het uiteinde van de spuitzak tijdens het spuiten steeds aan te draaien, dan hoef je minder kracht te zetten.

Wrijfdeeg

Als je deeg klaar is moet je het meteen gebruiken. Een wrijfdeeg kan niet bewaard worden zoals met ander koekdeeg over het algemeen wel het geval is. Als je dit doet dan gaat de luchtigheid en zalvigheid verloren.

 

Utrechtse spritsen

Recept afdrukken

5 van 4 stemmen

Utrechtse spritsen (chocolade spritsen)

Prachtige koekjes met een zigzagpatroon en voor de helft gedoopt in chocolade. Dat zijn nou Utrechtse spritsen! Bak ze zelf met dit recept.
Porties: 15 Koeken

Ingrediënten

  • 150 gram ongezouten roomboter tenminste op kamertemperatuur of nog iets zachter
  • 100 gram witte basterdsuiker
  • rasp van ½ citroen
  • 25 gram losgeklopt ei
  • 200 gram (Zeeuws) bloem
  • snuf zout

Extra benodigdheden

  • spuitzak
  • gekartelde spuitmond zoals een 1M
  • 300 gram pure chocolade

Instructies

Spritsen maken

  • Je begint met het wrijfdeeg. Dit kan met de hand op je aanrecht, maar het kan ook met de mixer met een platte menghaak of vlindergarde. Ik koos voor het laatste.
  • Doe de boter en de basterdsuiker in de kom van een staande mixer en mix tot het geheel wittig is geworden en zalvig aanvoelt, dat duurt zeker 3 minuten, misschien wel langer.
  • Voeg nu de overige ingrediënten toe en mix nogmaals voor enkele minuten tot alles vermengd is en je een samenhangend deeg hebt.
  • Doe het deeg in de spuitzak met gekartelde spuitmond (1M bijvoorbeeld, de spuitmond moet in ieder geval groot genoeg zijn) en spuit het wrijfdeeg zigzaggend in drie lange stroken op de bakplaat. Ik maakte de stroken ongeveer 5 cm breed. Hou voldoende afstand tussen de stroken.
  • Bak de koekjes in 22-25 minuten goudbruin op 180 C° (boven- en onderwamte). Snijd de spritsen na het bakken direct in stukken met een scherp mes.

Chocolade

  • Als de koeken volledig zijn afgekoeld ga je door met het tempereren van de chocolade. Smelt 2/3 van de chocolade, in dit geval 200 gram, au bain-marie. Zodra alle chocolade is gesmolten haal je de kom van de pan af en voeg je de overige chocolade toe. Blijf roeren tot alle chocolade gesmolten is. Laat de chocolade afkoelen.
  • Het is belangrijk dat de chocolade de juiste temperatuur heeft voordat je het gaat verwerken. Hoe je dat precies doet en waarom lees je in dit artikel over chocolade tempereren zonder thermometer.
  • Dip de spritsen voor de helft in de chocolade en tik de overtollige chocolade er voorzichtig vanaf. Leg ze vervolgens op een vel bakpapier totdat de chocolade is uitgehard.
Bewaren

Net zoals de meeste koekjes kun je spritsen 4 – 6 weken bewaren in een afgesloten trommel. Lees alles over het bewaren van koekjes.

Links in dit artikel kunnen affiliate links zijn. Als jij via zo’n link iets koopt, krijg ik hier een kleine commissie over. Merknamen in een recept kunnen het gevolg zijn van een betaalde samenwerking.

4 reacties

  1. Anouk schreef:

    Oooh en de gewone spritsen waren al zo lekker. Ik verbied mezelf altijd om choco spritsen te kopen omdat ik daar echt niet vanaf kan blijven. Echt een van mijn lievelingskoekjes! Dus dit recept ga ik echt gauw uitproberen! Wilde toch ook nog een keer aan de slag met jouw methode voor chocola tempereren. Win win wín situatie zeg ik! 😀

  2. Janicd schreef:

    Ohh ziet er zo lekker uit!
    Kijken of het lukt 😋

  3. ida schreef:

    de koekjes zijn lekker! maar helaas was het deeg iets te dik om een spuitzak te gebruiken😐.
    is er een mogelijkheid dat het deeg dunner word?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Ah, dan is het waarschijnlijk niet lang genoeg gewreven, zie deze tip: mix (of wrijf) de boter lang genoeg. De kleur van je boter-suiker mengsel moet tegen het witte aan zitten en de structuur moet zalvig aanvoelen, heel zacht en heel romig. Pas dan kun je het goed genoeg verwerken en opspuiten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *