Eigenlijk wordt bij ovens vooral onderscheid gemaakt tussen hetelucht ovens en ovens met onder- en bovenwarmte (=conventioneel). Deze twee zul je het meest voorbij zien komen. Natuurlijk zijn er ook nog gasovens en andere ovens die je op tal van andere standen kunt zetten, maar wanneer het op bakken aankomt wordt vooral over deze twee gesproken. Heb jij je altijd al afgevraagd wat nu eigenlijk het verschil is en wat beter werkt? In dit artikel leg ik je dat uit. Dat niet alleen trouwens, ik vertel ook hoe je recepten kunt aanpassen op het soort oven en welke oven (naar mijn mening) het best is voor bakken.
Het verschil
Bij een hetelucht oven blaast een ventilator de warme lucht door de oven heen. De temperatuur is hierdoor overal in de oven gelijk. Voor veel gerechten is dit ideaal, ook wanneer je meerdere platen of roosters tegelijk gebruikt.
Bij een conventionele oven komt de warmte van boven en beneden. Minder geschikt op meerdere niveaus gelijk te bakken, want de warmte wordt tegengehouden door een plaat of bakvorm. Wat wel weer fijn is, is dat je de temperatuur plaatselijk kan regelen. Wil je dat de onderkant warmer is dan de bovenkant, plaats het rooster of de bakplaat dan iets onder het midden.
Boven- en onderwarmte of hetelucht?
De meest gebruikte oven is er een met boven- en onderwarmte. Dit is in recepten meestal ook de standaard. Je kunt ervan uitgaan dat in alle recepten die je in boeken en op websites ziet, deze stand gebruikt wordt. Dat wordt meestal niet vermeld, het is een soort ongeschreven regel. Net als dat met boter in bakrecepten altijd ongezouten roomboter wordt gebruikt.
Wanneer een hetelucht oven wordt gebruikt, staat dit altijd ergens vermeld. In boeken kun je meestal voorin vinden welke instellingen worden gebruikt. Op websites staat het meestal in het recept zelf, maar je kunt bij twijfel ook een kijkje nemen op een pagina met veelgestelde vragen.
Recepten aanpassen aan de oven
Voor welke oven het recept ook is geschreven, je kunt prima een andere oven gebruiken om het baksel te maken. Eigenlijk hoef je alleen maar rekening te houden met de temperatuur, deze moet even aangepast worden.
Van boven- en onderwarmte naar hetelucht verlaag je de temperatuur met 20%. Een temperatuur van 180 graden wordt dus 144 graden bij hetelucht. Nu zul je de meeste ovens niet zo nauwkeurig kunnen afstellen, ik zou hem in dit geval op 150 graden zetten.
Ook andersom kun je de temperatuur aanpassen. Van een hetelucht oven naar eentje met boven- en onderwarmte moet de temperatuur omhoog met 25%.
Wat is beter?
Vaak wordt mij gevraagd wat voor een oven mensen het best kunnen kiezen. Daar kan ik niet over oordelen, dat is heel persoonlijk. Ik ben gewend om een oven met boven- en onderwarmte te gebruiken, daar zou mijn voorkeur dus ook weer naar uitgaan bij de aanschaf van een nieuwe oven. Daarnaast vind ik het prettig dat er geen lucht wordt rondgeblazen, wat bij hetelucht vaak wel het geval is (al kun je dat ook vaak weer uitzetten). Tot slot heb ik ook het gevoel dat een conventionele oven gelijkmatiger bakt, maar dat is puur persoonlijk.
Ik zal ook nooit met hete lucht bakken, maar altijd met boven-en onderarmte. Van hete lucht droogt je gebak uit. Hete lucht moet je eigenlijk alleen gebruiken als je meerdere bakplaten tegelijk in de oven zet, dan kan de warmte overal goed bij komen. Ik ben blij te horen dat jij ook het liefst met boven-en onderwarmte bakt, want dat lees ik wel eens anders. Soms heb je ovens die alleen een hete lucht functie hebben, dan heb je natuurlijk geen keus.
groeten Caroline
Bedankt voor je duidelijke uitleg. Eigenlijk is dit wat ik inderdaad vroeger op school ook heb geleerd, maar ik vroeg me wel af of het nog steeds geld. Ga er wat meer op letten en ben benieuwd naar het resultaat.
Een goede uitleg Laura!
Zelf bak ik ook altijd met boven-/onderwarmte. Heb gemerkt dat met hete lucht mn baksels minder goed rijzen. Hete lucht vind ik wel ideaal als ik meerdere pizza’s tegelijk bakken wil. Of bijv 2 platen koekjes, die niet in elkaar kunnen zakken. Wel heb ik gemerkt dat bij hete lucht het baksel/pizza onderin de oven eerder aanbrand dan op de hogere richels.
Voor mij is het ideaal dat beide mogelijkheden bij mijn oven aanwezig zijn.
Had ik misschien eerst moeten lezen… geen plaats in mijn keuken voor de oven maar we willen zo graag vaker bakken dat we een kleine oven hebben aangeschaft. Dat in de regen naar de stal, bakplaten inpakken enz. was het toch echt niet. Nu wordt er in de gebruiksaanwijzing geadviseerd: voor taarten en koekjes de stand onderwarmte te gebruiken en voor brood, cake, cupcakes, wafels pizza enz de boven en onderwarmte + hete lucht stand…
Iemand ervaring?? Lees eigenlijk dat boven en onderwarmte het beste is maar dan krijg ik de hete lucht erbij en moet ik dus de temperatuur verlagen. We gaan het natuurlijk proberen maar misschien iemand met tips en tricks om teleurstelling bij zoonlief te voorkomen…?
Bij mij gaat de hetelucht altijd samen met de onder en bovenwarmte, ( kan niet anders) maar perfect bakresultaat. Heb n broodbakmachine gekocht, maar uit de oven smaakt t brood beter….dus nu alleen mixen en rijzen in de broodbakmachine en daarna lekker in de oven
Hoi Laura,
Bedankt voor je uitleg! Heel handig?. Ik heb alleen nog een vraag en hoop dat jij het misschien weet. Bij mijn oven heb ik uiteraard een rooster gekregen maar ook een soort van diep bakblik/braadslede/opvangbak. Ik weet dus niet zo goed wat ik met die laatste moet. Als bakblik voor koekjes lijkt hij mij te diep dus ik heb ‘m eigenlijk altijd in de oven als opvangbak, zelfs als ik een bakblik (inschuifbare van de action) op mijn rooster heb voor koekjes. Maar ik twijfel of dat wel goed is voor de warmte.
Ik zou het ‘ding’ eigenlijk ook wel graag als bakblik gebruiken want hij is iets groter dan mijn los gekochte bakblik. Maar weet dus niet of het kan omdat hij wat dieper is. Mijn zou bijv wel weer handig zijn voor dunne cake voor bijv rolcake. Even samengevat, wat zou ik nou kunnen met het blik?? ?
Alvast bedankt!
Ik doe vaak een bakplaat vlak boven het bakblik zodat de hete lucht niet op het baksel blaast en deze dus gelijkmatiger warm wordt… (Bij aanschaf van huis zat er een hele lucht oven ingebouwd, liever een normale ovrn).
Ik heb een gasoven met alleen onderwarmte en een grillfunctie boven. Vaak is de onderkant van mijn gebak/brood/cupcake donker en de bovenkant nog niet gaar of heel licht. Heb je hier ook tips voor?
Bedankt alvast!
ik bak telkens in mijn microgolfoven wel op bakken maar alle recepten vragen 180 gr ik heb maar 175 of 200 gr wat gebruikte beste
Ik gebruik ook altijd boven en onderwarmte. Alleen ben nu dus met 2 bakvormen aan de slag (2×12 cupcakevorm) maar de bovenste vorm krijgt allemaal puntjes en de onderste vorm wordt wel mooi plat, dus dat is niet ideaal als je 100 cupcakes moet maken 😉 iemand hier ervaring mee?
Dan kan hetelucht wel weer beter zijn, al vind ik toch dat je ook dan nog wat verschil kunt opmerken (verschilt per oven)
Nooit geweten wat ‘standaard’ is. Altijd twijfelen wat moet ik gebruiken. Boven of onder of beide? Ik bak zelden en alleen cake of boterkoek. Het is geen hobby van me en doe het voor mijn dochter maar crisis wat zijn die verpakkingen soms onduidelijk. :/
Dank je wel voor de tip. Bak al heel lang maar wist niet dat je standaard uur moet gaan van boven/onderwarmte. Gebruikte ook altijd hete lucht maar ga het nu proberen zoals jij het zegt.
Ik wilde een oven zonder magnetron, bak al jaren en een cake bv. was altijd een fluitje van een cent. Nooit mislukt. Ik gezocht op internet en kwam uit op de grootste inventum vrijstaande oven. Wat een crime. Hij komt er geweldig uit in de revieuws maar wat gek. Kan alleen boven OF onderwarmte gebruiken of de stand boven EN onderwarmte maar dan gaat de hete lucht ook aan. Ik vind het een fiasco omdat er ook totaal geen beschrijving bij zit of recepten. Heb de hele dag EN nacht gebakken maar geen cake is er uitgekomen zoals ik het gewend ben. Verkoold aan de oderkant bv. en prachtig aan de bovenkant. Alles al geprobeerd. Alleen onderwarmte, onder en boven met dus de hete lucht. Van hoogte veranderd maar ik krijg het echt niet goed. Heeft er iemand ook zo’n geweldige inventum? Dit is geen doen. Heeft iemand wel een vrijstaande oven (hoeft geen hete lucht bij) met onder en boven warmte met goede resultaten want ik ga echt op zoek naar een andere. Alvast bedankt.
Ik heb ook een Inventum en die heeft o.a. een boven en onderwarmte zonder hetelucht.
Heb ik allemaal gedaan. Gr.
welke stand zal ik gebruiken voor tacos? ze zeggen op 125 graden.. maar welke stand?!
Je hebt tegenwoordig ovens met 3 d en dat gaat fantastische je hebt 3x warmte gaat heel mooi cake word er lekker van ook koek op stand 3 d geweldig
Jak
Hallo Laura,
Ik ben een grote fan van zelfgemaakte taarten maar heb grote problemen met mn taart die nooit gebakken is onderaan, bovenaan perfect dit zowel met zelfgemaakte als voorverpakte deeg.Ik bak op hete lucht . Niet leuk als je er bovenaan fier op bent maar onderaan????????