Oven: boven- en onderwarmte of hetelucht?

Gepost: 11 oktober 2015 Laatst bewerkt: 16 februari 2026

oven kitchenaid

Eigenlijk wordt bij ovens vooral onderscheid gemaakt tussen hetelucht ovens en ovens met onder- en bovenwarmte (=conventioneel). Deze twee zul je het meest voorbij zien komen. Natuurlijk zijn er ook nog gasovens en andere ovens die je op tal van andere standen kunt zetten, maar wanneer het op bakken aankomt wordt vooral over deze twee gesproken. Heb jij je altijd al afgevraagd wat nu eigenlijk het verschil is en wat beter werkt? In dit artikel leg ik je dat uit. Dat niet alleen trouwens, ik vertel ook hoe je recepten kunt aanpassen op het soort oven en welke oven (naar mijn mening) het best is voor bakken.

Het verschil

Bij een hetelucht oven blaast een ventilator de warme lucht door de oven heen. De temperatuur is hierdoor overal in de oven gelijk. Voor veel gerechten is dit ideaal, ook wanneer je meerdere platen of roosters tegelijk gebruikt.

Bij een conventionele oven komt de warmte van boven en beneden. Minder geschikt op meerdere niveaus gelijk te bakken, want de warmte wordt tegengehouden door een plaat of bakvorm. Wat wel weer fijn is, is dat je de temperatuur plaatselijk kan regelen. Wil je dat de onderkant warmer is dan de bovenkant, plaats het rooster of de bakplaat dan iets onder het midden.

Boven- en onderwarmte of hetelucht?

De meest gebruikte oven is er een met boven- en onderwarmte. Dit is in recepten meestal ook de standaard. Je kunt ervan uitgaan dat in alle recepten die je in boeken en op websites ziet, deze stand gebruikt wordt. Dat wordt meestal niet vermeld, het is een soort ongeschreven regel. Net als dat met boter in bakrecepten altijd ongezouten roomboter wordt gebruikt.

Wanneer een hetelucht oven wordt gebruikt, staat dit altijd ergens vermeld. In boeken kun je meestal voorin vinden welke instellingen worden gebruikt. Op websites staat het meestal in het recept zelf, maar je kunt bij twijfel ook een kijkje nemen op een pagina met veelgestelde vragen.

bakken oven 1a

Recepten aanpassen aan de oven

Voor welke oven het recept ook is geschreven, je kunt prima een andere oven gebruiken om het baksel te maken. Eigenlijk hoef je alleen maar rekening te houden met de temperatuur, deze moet even aangepast worden.

Van boven- en onderwarmte naar hetelucht verlaag je de temperatuur met 20%. Een temperatuur van 180 graden wordt dus 144 graden bij hetelucht. Nu zul je de meeste ovens niet zo nauwkeurig kunnen afstellen, ik zou hem in dit geval op 150 graden zetten.

Ook andersom kun je de temperatuur aanpassen. Van een hetelucht oven naar eentje met boven- en onderwarmte moet de temperatuur omhoog met 25%.

Wat is beter?

Vaak wordt mij gevraagd wat voor een oven mensen het best kunnen kiezen. Daar kan ik niet over oordelen, dat is heel persoonlijk. Ik ben gewend om een oven met boven- en onderwarmte te gebruiken, daar zou mijn voorkeur dus ook weer naar uitgaan bij de aanschaf van een nieuwe oven. Daarnaast vind ik het prettig dat er geen lucht wordt rondgeblazen, wat bij hetelucht vaak wel het geval is (al kun je dat ook vaak weer uitzetten). Tot slot heb ik ook het gevoel dat een conventionele oven gelijkmatiger bakt, maar dat is puur persoonlijk.

Links in dit artikel kunnen affiliate links zijn. Als jij via zo’n link iets koopt, krijg ik hier een kleine commissie over. Merknamen in een recept kunnen het gevolg zijn van een betaalde samenwerking.

112 reacties

  1. Sara schreef:

    Hallo wij hebben onlangs een Bartscher heteluchtoven aangeschaft speciaal voor het bakken van gebak en taart. Nu blijkt dat al het gebak wat ik hierin maak mislukt. Dit is heel vervelend, omdat ik de oven enkel nodig heb voor gebakjes. De baksels worden te hard en droog, ook als ik de temperatuur 10% of 20% lager zet. Een kommetje met water heeft ook niet geholpen. Heeft iemand hier ervaring mee? Of tips? Ligt dit aan de oven of kan ik hier nog iets aan doen?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Sjee wat vervelend zeg! Heb je het merk er al voor benaderd? Wie weet is er gewoon wat mis met de oven.

  2. julia schreef:

    Hoi Laura, ik heb een recept waarbij staat dat de temperatuur 220 graden moet zijn (boven-onderwarmte). Ik heb zelf echter een heteluchtoven.. Betekent dit dat ik de temperatuur dan op +/- 180 graden kan zetten en dezelfde baktijd kan aanhouden als wat het recept voorschrijft? Alvast dank voor de reactie.

    1. Laura's Bakery schreef:

      De baktijd inderdaad hetzelfde en de temperatuur 10-20% lager.

  3. hanne schreef:

    hoi,
    ik dacht dat macarons in heteluchtoven gebakken werden, niet?
    gr

    1. Laura Kieft schreef:

      In bakkerijen misschien, maar dat is geen vereiste hoor. Thuis doe ik dat ook niet.

  4. Betty schreef:

    Hoi hoi
    Wat is een goed merk voor een elektrische oven
    Wil er een nieuwe gaan kopen
    Alvast bedankt

    1. Laura's Bakery schreef:

      Ik heb zelf ovens van Bosch.

  5. marjan schreef:

    Hallo, laura, convectionel ovens is warmt van boven en onder
    maar wat is de convectie ovens?
    is zie vaak bij engels recepten bedankt

    1. Laura's Bakery schreef:

      Convectie is hetzelfde als hetelucht.

  6. Ruth Volders schreef:

    Hallo Laura,
    Ik ben een fervente spekkoekbakster.
    Nu gebeurt het vaak dat de bovenkant vaak hart . Kan je mij zeggen wat ik verkeerd doe.
    Ik gebruik grillwarmte op 160 graden en de deur op een kier.
    En de springvorm in het midden van de oven.
    Ik hoop gauw iets van je te horen

    1. Laura's Bakery schreef:

      Helaas hebben wij ook (nog) geen ervaring met spekkoek.

  7. Sylvia schreef:

    Beste Laura,

    weet jij of een gasoven met boven en onderwarmte even goed bakt als een elektrische oven met boven en onderwarmte?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Zolang de ovens goed voorverwarmd zijn zou het evengoed moeten bakken. Ik moet wel eerlijk zeggen dat ik zelf geen (recente) ervaring heb met gasovens.

  8. Gerry schreef:

    Niet betweterig bedoeld, maar er is wel degelijk een verschil tussen hete lucht en convectie.
    In Nederland wordt het over het algemeen hete lucht en convectie als hetzelfde gezien.
    Maar dat is wel erg kort door de bocht, beide oventypen hebben verschillende bakresultaten.
    Moest even zoeken, maar op een aantal Duitse websites uitleg gevonden (o.a. AEG).
    Ik heb in het kort maar iets vertaald en geplakt.

    Was ist der Unterschied zwischen Umluft, Heissluft und Ober- und Unterhitze?
    Bei Umluft sind die Heizstäbe an der Decke und am Boden in Betrieb.
    Zusätzlich läuft der Lüfter in der Rückwand.
    Bei Heißluft arbeitet ein Ringheizkörper in der Rückwand.
    Die Wärme wird über einen Ventilator in der Rückwand gleichmäßig im Innenraum verteilt.
    Echte Heißluft ist um einiges effizienter als Umluft. Während beim Backen mit Umluft die erhitzte Luft im Backofen durch den Ventilator gleichmäßig verteilt wird, hat der Heißluftofen einen Ringheizkörper.

    In gewoon Nederlands komt het hier op neer:
    Umluft = Convectie -> warmte elementen onder en boven in de oven aan met een ventilator in de achterwand.
    Heißluft = Hete Lucht -> Ringvormig element in de achterwand van de oven met daarin de fan.
    Verschil zit hem dus in de manier hoe de warmte door de oven geblazen wordt.
    Dit heeft effect op het eindresultaat en de keuze van het te bakken produkt.
    Convectie: Umluft: “Für alles, was knusprig sein soll”.
    Pizza’s, koekjes, broodjes etc.
    Hete Lucht: Heißluft: In principe alle gerechten die in de basis veel vocht bevatten.
    Taarten, broden, baksels gevuld of belegd met vruchten of groenten.
    Braadstukken vlees en dergelijke.
    Produkten die evenredig gegaard moeten zijn.
    En meerdere gerechten gelijktijdig kunnen garen.

    Meer gedetailleerde uitleg hier voor lezers die prima met de Duitse taal uit de voeten kunnen, heb ik een aantal URL’s, maar met deze zoekopdrachten kom je ook een eind:
    Google-> unterschied heißluft umluft -> Umluft oder Heißluft: Wo ist der Unterschied?
    Google -> was ist besser heißluft umluft -> “Backöfen – Welche Beheizungsart wofür? – Oranier”.

    https://www.aeg.at/support/support-articles/kochen/einbaubackofen-und–herde/was-ist-der-unterschied-zwischen-umluft-heissluft-und-ober-und-unterhitze/#:~:text=Bei%20Umluft%20sind%20ebenfalls%20die,R%C3%BCckwand%20gleichm%C3%A4%C3%9Fig%20im%20Innenraum%20verteilt.
    https://www.haus.de/leben/umluft-heissluft-32221

    Sorry dat het allemaal in het Duits is.

  9. Heidi schreef:

    Hey hallo allemaal,
    Ik heb een vraagje…
    Ik bak al jaren mijn brood in een combi magnetron met geweldig resultaat!
    Nu is de combimagnetron dood….
    Heb ik een nieuwe dure inbouw oven gekocht van Siemens. Elk brood wat hieruit komt smaakt ZOUT! Als ik het bak met boven en onder warmte. Als ik het op hete lucht stand bak smaakt het gied… Precies hetzelfde recept als altijd.
    Wie helpt mij uit deze ellende?

    1. Laura's Bakery schreef:

      Wat gek zeg, dit heb ik nog nooit eerder gehoord. Misschien kun je een oven reiniging proberen?

  10. Luc Dobbelaere schreef:

    Beste Laura, ik ben nu recent cake’s beginnen bakken in mijn inbouwcombi-oven , met ook onder- en bovenwarmte en steeds scheurt mijn cake bovenaan, daarom dacht ik aan te hoge ingestelde temperatuur. De verpakking geeft 180° aan op 60′. Daar ik geen goed resultaat bekom heb ik mij een oventhermometer aangeschaft en deze in het midden op de rooster geplaatst. Volgende resultaten kon ik na 15′ en voorverwarming van de oven aflezen: oven 150° = 150°, 155° = 155°, 160°= 170°, 165° = 185°, 170°= 195°, 180° = 205°, 190° = 210°, 195° = 215°, 200° = 225°.
    Ik denk dat het voor mij aangewezen is om de cake te bakken en niet scheurt op stand 160°.
    Kan je mij toetreden? Mvg. Luc

    1. Laura's Bakery schreef:

      Dat is even uitproberen Luc. Het lijkt mij dat je de oven inderdaad lager moet zetten dan de 180˚C. Maar aangezien elke oven anders is kan ik daar natuurlijk geen garantie op geven. Maar 160 lijkt me een goed begin.

  11. Ingrid schreef:

    Hoi
    Bij mijn appeltaart mix stond hetelucht oven 165 graden en 65 minuten

    Klopt het dan dat boven en onder c. 190 graden wordt?

    En is baktijd dan wel hetzelfde

    Heb net nwe oven en hiervoor altijd elektrische oven maar door long covid had mijn hoofd een error.

    Maar gelukkig is mijn appeltaart wel gelukt door tussentijds goed te kijken naar de kleur 🙂

    1. Laura's Bakery schreef:

      Elke oven is ook net weer even anders. Zoals je het gedaan hebt (goed kijken naar hoe het eruit ziet) is de goede methode! En de omrekenfactor gebruiken zoals in het artikel.

  12. DOBBELAERE LUC schreef:

    Beste Ingrid,
    ik bezit een combiné inbouwoven van SIEMENS en doe mijn cakebakking op de aanwijzingen van Laura. Ik bak hem 70 minuten op 160 graden met de rooster in het midden geplaatst. Het is voornamelijk opletten dat men op een verpakkingmix voor cake 400 gram wordt aangegeven en een volledig zakje bakpoeder (16 gram) wordt gebruikt voor 500 gram mix. Dus uitgerekend is dit 12 gram. Dus juist afwegen is de boodschap. Eerder had ik met een oventhermometer de warmtekontrole gedaan met de rooster op de onderste richel en de richel in ’t midden van de oven en dit verschilt nogal. 160 ° blijken 170° te zijn, 165° zijn 185°, 170° zijn 195° en 180° zijn 205°. Met de rooster in ‘midden blijven de ingestelde temperaturen hetzelfde. Dus steeds de rooster in ’t midden en de oven op boven- en onderwarmte instellen.
    Dit kan van oven tot oven verschillen.
    Het is ook belangrijk om het baksel zeker een 10minuten te laten afkoelen in de vorm voordat je hem eruit verwijdert en ik gebruik nu ook in de vorm een ingevet bakvel om de cake gemakkelijker uit te kieperen. Hopend u voldoende te hebben geInformeerd. Mvg. Luc

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *